Izolacja ma na celu ochronę użytkowników przed porażeniem prądem, a także zabezpieczenie prawidłowego i bezawaryjnego działania instalacji elektrycznej. Od stanu izolacji zależy funkcjonowanie urządzeń elektrycznych. Izolacja separująca przewody neutralne i fazowe umożliwia właściwy przepływ prądu w urządzeniach elektrycznych.
Rezystancja izolacji to parametr pozwalający na określenie kondycji izolacji użytkowanej instalacji elektrycznej. Pozwala skutecznie zapobiegać groźnym awariom i pożarom. W celu weryfikacji kondycji izolacji wykonywane są systematyczne badania, jak np. pomiar rezystancji izolacji. Jest to element prac kontrolnych i pomiarowych, a także eksploatacyjnych.
Proces ten, określany również jako mierzenie rezystancji izolacji, stanowi podstawę oceny bezpieczeństwa instalacji elektrycznej. Dla urządzeń przemysłowych decydującym czynnikiem jest rezystancja izolacji oraz tendencja zmian jej wartości. Zmiana wartości rezystancji izolacji to ważny parametr, który może wskazywać na pogarszanie się stanu warstwy ochronnej.
Normy i Wymagania Prawne Dotyczące Rezystancji Izolacji
Aby wspomniane bezpieczeństwo zostało rzeczywiście zapewnione na odpowiednim poziomie, ustanowiono normę PN-HD 60364-6:2016-07, określającą podstawowe wymagania dotyczące projektowania instalacji elektrycznych. Norma ta wskazuje m.in. jaka powinna być wymagana rezystancja izolacji w zależności od napięcia znamionowego instalacji oraz określa sposób przeprowadzania pomiarów.
To, jak często powinien być wykonywany pomiar rezystancji izolacji regulują przepisy, a konkretne uregulowania określono w prawie budowlanym.
Częstotliwość Wykonywania Pomiarów Rezystancji Izolacji
Pomiar rezystancji izolacji powinien być wykonywany regularnie. Zwykle dzieje się to podczas okresowych badań instalacji elektrycznej.
- W większości przypadków instalacje elektryczne muszą być sprawdzane nie rzadziej niż raz na pięć lat.
- W niektórych przypadkach pomiary powinny być realizowane raz w roku. Dotyczy to miejsc, gdzie występuje zwiększone ryzyko porażenia prądem elektrycznym, na przykład w miejscach pracy, obiektach komunalnych lub innych pomieszczeniach korzystających z instalacji wysokiego i niskiego napięcia.
- Pomiar rezystancji izolacji w domu również jest istotnym elementem zapewnienia bezpieczeństwa instalacji elektrycznej. Wykonuje się go najczęściej podczas okresowych przeglądów instalacji, np. przy odbiorze budynku lub modernizacji instalacji.
Podsumowanie Częstotliwości Pomiarów Rezystancji Izolacji
| Typ Obiektu/Instalacji | Częstotliwość Pomiarów | Podstawa Prawna/Uwagi |
|---|---|---|
| Standardowe instalacje elektryczne | Nie rzadziej niż raz na pięć lat | Prawo budowlane |
| Miejsca ze zwiększonym ryzykiem porażenia (np. miejsca pracy, obiekty komunalne, instalacje WN/NN) | Raz w roku | Prawo budowlane |
| Instalacje w domach (nowe, modernizowane) | Podczas odbioru budynku, modernizacji oraz okresowych przeglądów | Element zapewnienia bezpieczeństwa |
Kwalifikacje Osób Wykonujących Pomiary
Wykorzystywane są do tego nowoczesne urządzenia pomiarowe, natomiast osoba realizująca pracę powinna legitymować się odpowiednimi uprawnieniami. W praktyce, aby protokół pomiaru miał moc prawną, musi być podpisany przez elektryka z uprawnieniami dozoru - D i eksploatacji - E z zakresem kontrolno-pomiarowym.
Metodyka i Sprzęt do Pomiaru Rezystancji Izolacji
Znając wymagania prawne w zakresie częstotliwości oraz zakres uprawnień osoby wykonującej pomiar, czas przyjrzeć się temu, jak zmierzyć rezystancję. Rezystancja izolacji może być badana przy wykorzystaniu metody punktowej lub w funkcji czasu. Pierwsza odbywa się na podstawie informacji zebranych za pomocą miernika przyłożonego do kilku części izolacji. Jest to proste do wykonania, a pracę można przeprowadzić w krótkim czasie.
Pomiary rezystancji izolacji powinny być wykonywane przy użyciu megaomomierza, czyli urządzenia mierzącego natężenie prądu przez układ izolacyjny pod wpływem przyłożonego napięcia stałego. Taki miernik ma własne źródło napięcia probierczego. Jest to podstawowe urządzenie wykorzystywane do mierzenia rezystancji izolacji w instalacjach elektrycznych.
Należy pamiętać, że istotnym elementem prawidłowej weryfikacji kondycji izolacji jest korzystanie z certyfikowanych urządzeń. Urządzenia stosowane do pomiaru rezystancji izolacji muszą spełniać wymagania określone w normie PN-EN 61557.
Wynik należy skorygować przy uwzględnieniu temperatury otoczenia mającej znaczący wpływ na wartość zmierzonej izolacji. Uzyskane wyniki są archiwizowane i porównywane z aktualnym stanem, oddzielnie dla każdego badanego obiektu.
Pomiar rezystancji izolacji ꟾ o co w nim chodzi? ꟾ eksperyment ꟾ Metrel MI3155 XD
